=-.-= SpatterGuy =-.-= BloG
=-.-= SpatterGuy =-.-= BloG

Witaj Gościu ( Zaloguj | Rejestruj )

Ocena 0

Zadania z Teorii Liczb #1

Napisany przez Tomalla, 26.01.2010, 17:28 in Teoria Liczb

Musiałem gdzieś spisać wszystkie zadania które mi zalegały na skrzynce odbiorczej, padło na mój blog. Wszystkie pochodzą od Ereiniona, za co mu bardzo dziękuję smile.gif Rozwiązania są pochowane w tagach "hide". Jeżeli kogoś zainteresują, polecam najpierw samemu spróbować je rozwiązać zanim się zajrzy do odpowiedzi smile.gif

1. Rozwiązać w liczbach pierwszych równanie x^2-30y^2=1.


Dla x=2 mamy równanie 2^2-1=30y^2\qquad\Leftrightarrow\qquad 10y^2=1, które nie ma rozwiązań w liczbach całkowitych, wobec tego x musi być nieparzyste.

x^2-30y^2=1\qquad\Leftrightarrow\qquad (x-1)(x+1)=30y^2

Skoro x musi być nieparzyste, to lewa strona będzie podzielna przez 4. Prawa strona równania też musi być, więc y musi być parzyste. Jedyną parzystą liczbą pierwszą jest 2, wobec tego \re y=2. Podstawiając tą wartość do początkowego równania otrzymujemy \re x=11. Wobec tego jedynym rozwiązaniem równania jest para \re (x,y)=(11,2).


2. Udowodnij, że jeśli liczby 7n i 11n są całkowite, to liczba n jest całkowita


Skoro liczby 7n i 11n są całkowite, to 11n\cdot 2-7n\cdot 3=n także musi być, co kończy dowód.


3. Wyznaczyć wszystkie takie n, że n+1 oraz n-110 są kwadratami liczb naturalnych.


Jeżeli oznaczymy n+1=a^2 oraz n-110=b^2 i odejmiemy te równania stronami, otrzymamy 111=a^2-b^2=(a-b)(a+b). Skoro 111=3\cdot 37, mamy kilka możliwości. Do tego jeszcze warto dodać, że skoro a,b są liczbami naturalnymi, to zachodzi a+b>a-b. Wobec tego mamy następujące układy:

1^{\circ}
{\{a-b=1\\a+b=111}\qquad\Rightarrow\qquad \{a=56\\b=55

2^{\circ}
{\{a-b=3\\a+b=37}\qquad\Rightarrow\qquad \{a=20\\b=17

Wróćmy teraz do równania n+1=a^2\qquad\Leftrightarrow\qquad n=a^2-1. Podstawiając nasze dwa możliwe a, obliczamy możliwe wartości zmiennej n:

n=56^2-1=3135\re lub n=20^2-1=399\re.


4. Znajdź wszystkie naturalne liczby n,m dla których liczba \frac{m}{n}+\frac{n}{m} jest naturalna.


Rozpatrzmy poszczególne przypadki:
a) m=n - wtedy \frac{m}{n}+\frac{n}{m} oczywiście jest liczbą naturalną.
b) m i n są względnie pierwsze. Mamy wtedy \frac{m}{n}+\frac{n}{m}=\frac{m^2+n^2}{mn}. Wynika z tego, że m|n^2 oraz n|m^2. Skoro z założenia NWD(m,n)=1, to te dwa warunki będą zachodziło tylko i wyłącznie wtedy, kiedy m=n=1.
c) NWD(m,n)=d i n\not= m. Weźmy takie a,b\in \mathbb{N}_+ i NWD(a,b)=1, że m=ad oraz n=bd. Mamy wtedy: \frac{m}{n}+\frac{n}{m}=\frac{ad}{bd}+\frac{bd}{ad}=\frac{a}{b}+\frac{b}{a}. W ten sposób sprowadzamy punkt c) do punktu b).

Wobec tego jedyne rozwiązania są wtedy, kiedy m=n\re.


5. Pokazać, że jeśli \frac{m+1}{n} + \frac{n+1}{m} \in \mathbb{N}, to NWD(m,n) \ \le \ \sqrt{m+n}.


\frac{m+1}{n} + \frac{n+1}{m}=\frac{m^2+n^2+m+n}{mn}

Niech NWD(m,n)=d i m=ad oraz n=bd, gdzie oczywiście NWD(a,b)=1. Wracając do równania mamy:

\frac{a^2d^2+b^2d^2+ad+bd}{abd^2}=\frac{d(a^2+b^2)+a+b}{abd}

Skoro \frac{d(a^2+b^2)+a+b}{abd}\in \mathbb{N}, to każdy czynnik w mianowniku musi dzielić licznik bez reszty. Mamy w takim razie d|d(a^2+b^2)+a+b\qquad\Rightarrow\qquad d|a+b. Dzielnik danej liczby jest zawsze od niej mniejszy lub równy. Mamy wobec tego:

d\leq a+b\qquad\Rightarrow\qquad d^2\leq ad+bd\qquad\Rightarrow\qquad d\leq\sqrt{ad+bd}

Wracając do podstawienia otrzymujemy:

d\leq\sqrt{ad+bd}\qquad\Leftrightarrow\qquad \fbox{NWD(m,n)\leq\sqrt{m+n}}

... co kończy dowód.


6. Udowodnij, że 2003\ |\ 2001\cdot 1999\cdot 1997 \cdot ...\cdot1\ +\ 2002\cdot 2000\cdot 1998 \cdot  ... \cdot 2.


Otóż następujące kongruencje są prawdziwe ( modulo 2003 ):

2001\equiv -2 \\ 1999\equiv -4

\dots

1\equiv -2002

Liczba tych kongruencji jest nieparzysta, więc po pomnożeniu wszystkich wychodzi 2001\cdot 1999\cdot 1997 \cdot ...\cdot1\eq -2\cdot 4\cdot ...\cdot 2002. W związku z tym 2001\cdot 1999\cdot 1997 \cdot ...\cdot1\ +\ 2002\cdot 2000\cdot 1998 \cdot  ... \cdot 2 \eq 0, co dowodzi podzielności tej liczby przez 2003.


7. Pokazać, że dla żadnego n \in \mathbb{N} liczba \prod_{k=1} ^{n} (k^4 + k^2 + 1) nie jest kwadratem liczby całkowitej.


k^4+k^2+1=k^4+2k^2+1-k^2=(k^2+1)^2-k^2=(k^2-k+1)(k^2+k+1)

Oznaczmy f(k)=(k^2-k+1)(k^2+k+1). Warto zauważyć, że f(k+1)=\[(k+1)^2-(k+1)+1\]\[(k+1)^2+(k+1)+1\]=(k^2+k+1)(k^2+3k+3). Tak więc:

\prod_{k=1} ^{n} (k^4 + k^2 + 1)=1\cdot 3\cdot3\cdot 7\cdot 7\cdot 13\cdot ... \cdot (n^2-n+1)\cdot (n^2-n+1)\cdot (n^2+n+1)=\[3\cdot7\cdot13\cdot ...\cdot (n^2-n+1)\]^2\cdot(n^2+n+1)

Żeby powstała liczba była kwadratem liczby całkowitej, n^2+n+1 także musi być. Ale n^2<n^2+n+1<(n+1)^2, więc nigdy nie będzie kwadratem liczby całkowitej, co kończy dowód.


8. Wykaż, że suma liczby cyfr dowolnej liczby naturalnej i liczby cyfr sześcianu tej liczby nie jest równa 2009.


Przez x oznaczmy liczbę cyfr danej liczby naturalnej. Jej sześcian może mieć 3x-2, 3x-1 lub 3x cyfr. Rozpatrzmy wobec tego te trzy przypadki ( pamiętając o tym, że x\in\mathbb{N}_+ ):

x+3x-2=2009\qquad\Leftrightarrow\qquad 4x=2011\qquad\Rightarrow\qquad x\in\not 0

x+3x-1=2009\qquad\Leftrightarrow\qquad 2x=1005\qquad\Rightarrow\qquad x\in\not 0

x+3x=2009\qquad\Leftrightarrow\qquad 4x=2009\qquad\Rightarrow\qquad x\in\not 0

... co kończy dowód.


9. Pokazać, że a \equiv b \ \ (mod \ n) \ \ \ \ \Rightarrow  \ \ \ \ \ a^n \equiv b^n \ \ \(mod \ n^2). Czy twierdzenie odwrotne (\Leftarrow) też jest prawdziwe?


a^n-b^n=(a-b)(a^{n-1}+a^{n-2}b+\dots+ab^{n-2}+b^{n-1})

Z treści zadania wiemy, że a\eq b(mod\ n)\qquad\Rightarrow\qquad n|a-b, więc wystarczy jeszcze udowodnić, że drugi czynnik ( tj. a^{n-1}+a^{n-2}b+\dots+ab^{n-2}+b^{n-1} ) także dzieli się przez n. Skoro a\equiv b, to:

a^{n-1}+a^{n-2}b+\dots+ab^{n-2}+b^{n-1}\quad \equiv\quad \underbrace{a^{n-1}+a^{n-1}+\dots+a^{n-1}}_{n}=n\cdot a^{n-1}\equiv 0(mod\ n)

... czyli drugi czynnik też jest podzielny przez n. Wobec tego cały iloczyn jest podzielny przez n\cdot n=n^2.

Twierdzenie odwrotne nie jest prawdziwe. Wystarczy dobrać takie a i b, że a^n\equiv b^n(mod\ n^2) i a\not\equiv b(mod\ n^2). Przykład: (-2)^8\equiv 2^8(mod 64), ale -2\not\equiv 2(mod 64), i tym samym -2\not\equiv 2(mod 8).


10. Pokazać, że S(2n^2 +3) nigdy nie jest kwadratem liczby naturalnej, gdzie S(n) to suma cyfr liczby n w zapisie dziesiętnym.



Lemat: n\eq S(n)(mod\ 9)
Dowód: niech n=\overline{a_1a_2 ... a_k}. Mamy wtedy:

n\eq S(n)

\overline{a_1a_2 ... a_k}\eq a_1+a_2+\dots+a_k

a_1\cdot 10^{k-1}+a_2\cdot10^{k-2}+\dots +a_{k-1}\cdot 10^1+a_k\cdot10^0\eq a_1+a_2+\dots+a_k

a_1\cdot\underbrace{9...9}_{k-2}+a_2\cdot\underbrace{9...9}_{k-3}+\dots+a_{k-1}\cdot 9\qquad =\qquad 9(a_1\cdot\underbrace{1...1}_{k-2}+a_2\cdot\underbrace{1...1}_{k-3}+\dots+a_{k-1})\eq 0

Wynika z tego, że kongruencja jest zawsze prawdziwa dla dowolnych a_i, gdzie i\in\[1;k\], co kończy dowód.

Jeżeli weźmiemy takie k, dla którego S(2n^2+3)=k^2, to można napisać ( odwołując się do lematu ) że 2n^2+3\eq k^2\ (mod\ 9). Reszty kwadratowe modulo 9 to 0, 1, 4 oraz 7. Mamy więc cztery możliwości, a mianowicie n^2\eq0,1,4,7. Sprawdźmy te opcje:

2\cdot 0^2+3\eq3\\2\cdot1^2+3\eq5\\2\cdot4^2+3\eq8\\2\cdot7^2+3\eq2

Czyli mamy cztery możliwości: k^2\eq 3\qquad\vee\qquad k^2\eq5\qquad\vee\qquad k^2\eq8\qquad\vee\qquad k^2\eq2. Analizując reszty kwadratowe modulo 9 dochodzimy do wniosku, że nie ma takiego k\in\mathbb{N} który spełniałby którąkolwiek z tych czterech kongruencji. Wniosek: S(2n^2+3) nie jest kwadratem żadnej liczby naturalnej.


11. Wyznaczyć wszystkie liczby całkowite n, dla których liczba 2^n+105 jest kwadratem liczby naturalnej.

Dla n<0 liczba 2^n+105 nie będzie naturalna, wobec tego nie może być kwadratem liczby naturalnej. Mamy wobec tego n>0 ( dla n=0 liczba 106 nie jest kwadratem liczby naturalnej ).

Rozpatrzmy przystawanie tego wyrażenia modulo 3. Kiedy n jest liczbą nieparzystą, 2^n+105 będzie przystawało 2 modulo 3, czyli wtedy nie może być kwadratem żadnej liczby całkowitej ( bo reszty kwadratowe modulo 3 to 0 i 1 ). Wobec tego n=2k dla k\in\mathbb{N}_+: 2^{2k}+105.

Weźmy takie m\in\mathbb{N}_+ że 2^{2k}+105=m^2. Po kilku przekształceniach mamy wtedy 2^{2k}+105=m^2\qquad\Leftrightarrow\qquad 3\cdot5\cdot7=(m-2^k)(m+2^k). Trzeba więc rozpatrzyć kilka przypadków które z tego wynikają. Wiedząc, że m+2^k>m-2^k odrzucamy połowę przypadków:

1^{\circ}\\ \{m-2^k=1\\m+2^k=105. Po dodaniu równań stronami otrzymujemy m=53, a stąd mamy 2^k=52. Równanie to oczywiście nie ma rozwiązań w liczbach całkowitych.

2^{\circ}\\ \{m-2^k=3\\m+2^k=35. Wychodzi m=19 oraz 2^k=16\qquad\Rightarrow\qquad \re k=4. Mamy pierwsze rozwiązanie.

3^{\circ}\\ \{m-2^k=5\\m+2^k=21. Kolejne: \re k=3.

4^{\circ}\\ \{m-2^k=7\\m+2^k=15 ... i kolejne: \re k=2.

Wracając do podstawienia mamy szukane rozwiązania: \fbox{n=\{4,6,8\}\bl}


12. Rozstrzygnąć, czy istnieje liczba pierwsza p i nieujemne liczby x,y,z spełniające równanie: (12x+5)(12y+7)=p^z.


(12x+5)(12y+7) \equiv 3 \ (mod\ 4) więc i p \equiv 3 (mod\ 4).

Skoro 12x+5 \ > \ 1 to 12x+5=p^a ,a \in \mathbb{N}. Ale wtedy 3^a \equiv p^a \equiv 12x+5 \equiv 1 (mod\ 4), więc a jest parzyste. Jednak 12x+5 \equiv 2 (mod\ 3) i w związku z tym nie może być kwadratem liczby naturalnej. Otrzymana sprzeczność dowodzi, że szukane w zadaniu liczby nie istnieją.


13. Pokazać, że dla dowolnego n>1 i dowolnej liczby pierwszej p liczba n^{p^p} + p^p jest złożona.


Dla p=2 mamy n^4+4=(n^2+2)^2-(2n)^2=(n^2-2n+2)(n^2+2n+2), więc powstała liczba jest złożona. Załóżmy więc, że liczba p jest nieparzysta.

n^{p^p}+p^p=n^{p\cdot p^{p-1}}+p^p=(n^{p^{p-1}})^p+p^p

Dla czytelności zróbmy podstawienie a=n^{p^{p-1}}. Skoro p jest nieparzyste, to można skorzystać ze wzorów skróconego mnożenia, a mianowicie:

a^p+p^p=(a+p)(a^{p-1}-a^{p-2}p+a^{p-3}p^2-a^{p-4}p^3+\dots-ap^{p-2}+p^{p-1})

... co niewątpliwie dowodzi złożoności tej liczby.


14. Pokazać, że jeśli n-ta liczba Fermata nie jest pierwsza, to jest pseudopierwsza przy podstawie 2; zadanie jest równoważne udowodnieniu, że 2^{2^n}+1|2^{2^{2^n}}-1.


2^{2^{2^n}}-1=2^{2^{2^{n-1}\cdot 2}}-1=2^{(2^{2^{n-1}})^2}-1=2^{(2^{2^{n-1}})\cdot (2^{2^{n-1}})}-1=(2^{2^{2^{n-1}}})^{2^{2^{n-1}}}-1=\[(2^{2^{2^{n-1}}})^{2^{2^{n-1}-1}}+1\]\[(2^{2^{2^{n-1}}})^{2^{2^{n-1}-1}}-1\]=(2^{2^{2^{n}-1}}-1)(2^{2^{2^{n}-1}}+1)

Takim samym sposobem można rozłożyć 2^{2^{2^{n}-1}}-1=(2^{2^{2^n-2}}-1)(2^{2^{2^n-2}}+1) itd. Analogicznie rozkładając kolejne wyrażenia, otrzymujemy:

2^{2^{2^n}}-1=(2^{2^n}-1)(2^{2^n}+1)(2^{2^{n+1}}+1)(2^{2^{n+2}}+1)...(2^{2^{2^n-1}}+1)


Odpowiedzi do tego wpisu [ URL odpowiedzi ]

Nie ma komentarzy do tego wpisu


Komentarze

  matma4u, 29.01.2010, 16:04

Gratuluję! Widzę, że nie marnujesz wolnego czasu, spędzając go na rozwiązywaniu ambitnych zadań. Oczywiście cześć i chwała również należy się Twojemu mentorowi, którym niewątpliwie jest Ereinion

 
« Następne starsze · =-.-= SpatterGuy =-.-= BloG · Następne nowsze »

Ostatnie wpisy



Ostatnio odwiedzający



16 Jul 2010 - 22:34


11 Jul 2010 - 13:09


10 Jul 2010 - 17:19


10 Jul 2010 - 12:56


10 Jul 2010 - 12:19


10 Jul 2010 - 11:50


7 Mar 2010 - 20:29

0 użytkownicy przeglądający

0 gości
0 użytkowników
0 anonimowych użytkowników